W ostatnim czasie do przepisów proceduralnych wprowadzane są liczne nowelizacje o charakterze deregulacyjnym, korzystnym dla podatników i płatników.
Ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego znowelizowała m.in. Ordynację podatkową. Wprowadziła z dniem 13 lipca br.:
- Umarzanie zawieszonych postępowań
W art. 201 § 5 Ordynacji podatkowej wprowadzono przepis określający termin, po upływie którego postępowanie zawieszone z przyczyn obligatoryjnych, w oparciu o podstawy wymienione w art. 201 § 1 pkt 1, 1a, 3 i 4 Ordynacji podatkowej, będzie mogło ulec umorzeniu, o ile nie będą sprzeciwiać się temu pozostałe strony oraz nie będzie zagrażało to interesowi publicznemu. Przyjęto, że umorzenie zawieszonego postępowania nastąpi, gdy zaistniałe przeszkody do kontynuowania postępowania nie zostaną usunięte w terminie trzech lat od daty zawieszenia postępowania. Przepis odnosi się do zawieszenia postępowania m.in. w przypadku śmierci strony, przedstawiciela ustawowego strony bądź utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, a więc gdy brak jest możliwości wskazania, kto jest obecnie stroną po śmierci dotychczasowej strony, brak jest możliwości wskazania przedstawiciela ustawowego strony bądź zachodzi niemożność działania strony w postępowaniu ze względu utratę przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych. Pozostałe strony, o ile występują, powinny zgodzić się na umorzenie postępowania. W związku z tym umorzenie postępowania uzależniono od braku wniesienia sprzeciwu pozostałych stron postępowania.
2. Nowe elementy treści zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej
W związku z uzupełnieniem w art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców elementów treści zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, konieczna była zmiana dostosowawcza w art. 282b § 4 Ordynacji podatkowej dotyczącym zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Z kolei ustawa z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług wchodzi w życie z dniem 1 października 2025 r.
Nowelizacja umożliwi kontrolowanemu przedsiębiorcy dobrowolne złożenie korekty deklaracji podatkowej, która częściowo uwzględnia błędy wykryte podczas kontroli celno-skarbowej, a także doprecyzowuje wątpliwości interpretacyjne zgłaszane przez przedsiębiorców dotyczące deklaracji podatkowej, która składana jest po wszczęciu lub po zakończeniu kontroli celno-skarbowej.
Wprowadza ona rozwiązania, zgodnie z którymi:
- w przypadku kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego kontrolowanemu przysługuje uprawnienie do złożenia:
a) deklaracji lub
b) korekty deklaracji – w zakresie objętym tą kontrolą, w terminie 14 dni od dnia doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej; - w terminie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli celno-skarbowej w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego kontrolowany może złożyć:
a) deklarację lub
b) korektę deklaracji – jeżeli zgadza się w całości albo w części z nieprawidłowościami stwierdzonymi w wyniku kontroli.
Natomiast procedowana nowelizacja ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz ustawy – Ordynacja podatkowa ma na celu uproszczenie administracyjnych obowiązków podatkowych oraz złagodzenie kar za przestępstwa skarbowe, które nie powodują bezpośrednich strat w podatkach. Zmiana ma na celu lepsze dostosowanie wysokości kar do rzeczywistej szkodliwości czynu. Zmniejszą się maksymalne grzywny za przestępstwa skarbowe o charakterze formalnym, czyli np. za niezłożenie lub opóźnienie w złożeniu obowiązkowych oświadczeń i informacji. Nowe limity grzywien nakładanych przez sąd wyniosą:
» 480 stawek dziennych (29 862 336 zł), zamiast 720 stawek (44 793 504 zł), lub
» 120 stawek dziennych (7 465 584 zł), zamiast 240 stawek (14 931 168 zł).
Ponadto mają zostać zlikwidowane obowiązki płatnika/inkasenta dotyczące zgłaszania osób odpowiedzialnych za obliczanie, pobieranie i wpłacanie podatków. Zniknie kara za naruszenie obowiązku dotyczącego niewyznaczenia osoby pobierającej podatki. Nowe przepisy spowodują zmniejszenie liczby dokumentów przesyłanych do urzędów podatkowych.
Przyjęte rozwiązania mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r.
