Zwrot większych ilości butelek i puszek objętych kaucją, gdy uzyskane świadczenie nie ma charakteru zwrotnego, może rodzić obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT).
Nowy system kaucyjny w gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, obowiązuje od 1 października 2025 r. Kaucja w tym systemie ma charakter zwrotny. Z tego względu osoby fizyczne, które poniosły wydatek na kaucję (zapłaciły kaucję przy zakupie napoju), a potem ją odzyskują, dokonując zwrotu opakowań objętych systemem kaucyjnym, nie osiągają przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o PIT. W przypadku gdy uzyskane świadczenie z tytułu otrzymanej kaucji nie ma charakteru zwrotnego, tj. osoba, która je uzyskała, nie odzyskuje w ten sposób swojego wydatku, ale np. zbiera opakowania po imprezach, wydarzeniach plenerowych, w parkach lub na osiedlach, to może to
rodzić obowiązek podatkowy w PIT. Na gruncie ustawy o PIT obowiązuje bowiem zasada powszechności opodatkowania.
Oznacza ona, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych z opodatkowania. Jednak oceny, czy uzyskane świadczenie podlega opodatkowaniu, w jakiej wysokości, do jakiego źródła przychodów należy je zaliczyć, jakie złożyć zeznanie podatkowe, czy powstanie z tego tytułu obowiązek podatkowy, dokonuje się zawsze w konkretnym stanie faktycznym.
Źródłem przychodu w podatku dochodowym z tytułu otrzymania kaucji od opakowań przez osoby, które
uprzednio nie poniosły tego wydatku, może być np. – w określonych okolicznościach – działalność gospodarcza. Otrzymana kaucja jest przychodem z działalności gospodarczej, gdy zbieranie opakowań odbywa się warunkach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Musi zatem mieć charakter zarobkowy i być prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły.
Wyjaśnienie, czy i jakie wydatki można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów i ewentualnie rozliczyć w PIT, możliwe jest także wyłącznie po ustaleniu wszystkich okoliczności faktycznych w indywidualnej sprawie. Do ustawowych zadań Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) należy zapewnianie prawidłowej realizacji przez podatników nałożonych na nich obowiązków podatkowych, w tym m.in. prowadzenie działań kontrolnych.
Jeżeli podatnicy wykonują czynności opodatkowane (a do takich czynności mogą być zaliczane również czynności związane ze zbieraniem i oddawaniem do butelkomatów butelek objętych systemem kaucyjnym), to mogą być one weryfikowane przez KAS poprzez np. kontrole. Kontrole wszczynane są u tych podatników, u których istnieje ryzyko nieprawidłowego rozliczania podatków. Nie wprowadzono obowiązku gromadzenia ani raportowania do KAS danych pozwalających identyfikować osoby oddające duże ilości opakowań.
Powyższe wynika z kilku odpowiedzi MF na zapytania mediów