1 czerwca br. weszły w życie nowe przepisy regulujące zatrudnianie i pobyt cudzoziemców w Polsce.
UŁATWIENIA W LEGALIZACJI
Od 1 czerwca wszystkie sprawy dotyczące zatrudniania cudzoziemców można załatwić online, przez portal praca.gov.pl, m.in. składać wnioski o zezwolenie na pracę, zgłaszać oświadczenia o powierzeniu pracy oraz przesyłać wymagane dokumenty. Cudzoziemcem jest każda osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego, ale przepisy dotyczące legalizacji pracy z ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP nie dotyczą powierzenia pracy obywatelom państw UE lub EOG i obywatelom UK.
Nie trzeba już uzyskiwać informacji starosty – tzw. testu rynku pracy – żeby dostać: zezwolenie na pracę,
zezwolenie na pobyt czasowy i pracę lub zezwolenie na pobyt i pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.
W razie pogorszenia się sytuacji na rynku możliwe będzie wprowadzenie lokalnych ograniczeń – np. przez starostów list zawodów niedostępnych dla cudzoziemców lub przez Radę Ministrów limitów zatrudnienia obcokrajowców. W zamian pojawiły się nowe obowiązki informacyjne pracodawców.
SZYBKA ŚCIEŻKA DLA ZEZWOLEŃ NA PRACĘ
Firmy o znaczeniu strategicznym, kontynuacja zatrudnienia u tego samego pracodawcy i zawody deficytowe, o ile takie zawody są wskazane w odrębnym rozporządzeniu, zostały objęte przyspieszoną procedurą rozpatrywania wniosków o wydanie zezwolenia na pracę: procedurą fast track.
Wnioski objęte tą procedurą są rozpatrywane w pierwszej kolejności. Przyspieszone procedury dotyczą także wiz i zezwoleń na pobyt czasowy i pracę.
NOWE POWODY ODMOWY WYDANIA ZEZWOLENIA NA PRACĘ LUB WPISU OŚWIADCZENIA
Wojewoda lub starosta odmówi legalizacji pracy cudzoziemca m.in., gdy:
» cudzoziemiec wcześniej nie podjął pracy mimo przyjazdu do Polski;
» pracodawca utrudniał kontrole legalności zatrudnienia;
» firma nie odprowadzała składek lub podatków;
» cudzoziemiec będzie pracował na rzecz osoby trzeciej, nie będąc pracownikiem tymczasowym;
» planowany wymiar czasu pracy to mniej niż 1/4 etatu (dotyczy zezwoleń);
» zatrudnienie ma się rozpocząć później niż 12 miesięcy od daty wydania zezwolenia (lub 6 miesięcy w przypadku oświadczenia).
DELEGOWANIE CUDZOZIEMCÓW DO POLSKI
Dla delegowania cudzoziemców do pracy w RP przez podmioty zagraniczne:
» cudzoziemiec musi być zatrudniony przed rozpoczęciem delegowania;
» cudzoziemiec musi mieć status pracownika;
» między podmiotem zagranicznym a podmiotem przyjmującym w Polsce muszą występować pionowe powiązania kapitałowe – w razie delegowań wewnątrz grupy kapitałowej;
» podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi musi świadczyć usługę eksportową – w razie delegowania w celu świadczenia usług w RP.
OGRANICZENIA DOT. WIZ
Osoby przebywające w Polsce na podstawie wiz wydanych:
» przez inne państwa strefy Schengen,
» w celach turystycznych, zdrowotnych, edukacyjnych (poza studiami), odwiedzin, udziału w wydarzeniach kulturalnych/sportowych, tranzytu, działalności humanitarnej lub religijnej – nie mogą podejmować pracy.
ODMOWA ZEZWOLENIA NA POBYT CZASOWY I PRACĘ
Od 1 czerwca br. obowiązuje szerszy katalog powodów odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Cudzoziemcy, którzy przebywają w Polsce na podstawie wiz wydanych w następujących celach: turystycznym; odwiedzin u rodziny lub przyjaciół; udziału w imprezach sportowych; prowadzenia działalności kulturalnej lub udziału w konferencjach; odbycia studiów pierwszego i drugiego stopnia, jednolitych studiów magisterskich lub kształcenia w szkole doktorskiej; szkolenia zawodowego; nauki w innych formach niż studia lub szkolenie zawodowe; tranzytu, w tym tranzytu lotniczego; leczenia; udziału w programach wymiany kulturalnej, edukacyjnej, pomocy humanitarnej lub pracy wakacyjnej – nie mogą składać wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Wnioski nie będą też przyjmowane, jeśli cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie:
» wizy długoterminowej wydanej przez inne państwo strefy Schengen, chyba że korzysta z prawa do mobilności na terytorium Polski;
» dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo strefy Schengen, chyba że korzysta z prawa do mobilności w Polsce;
» zezwolenia na wjazd wydanego przez Straż Graniczną.
ZMIANY DLA AGENCJI ZATRUDNIENIA
Agencje pracy tymczasowej i pośrednictwa pracy, które chcą kierować cudzoziemców do pracy, muszą spełnić dodatkowe warunki:
» prowadzić działalność co najmniej 2 lata,
» złożyć wniosek o zmianę wpisu do rejestru agencji zatrudnienia,
» wnieść opłatę w wysokości 1000 zł.
Prowadzący przed 1 czerwca agencje pracy tymczasowej i pośrednictwa pracy na rzecz cudzoziemców, których praca wymaga uzyskania zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy, którzy są wpisani do rejestru, mogą kontynuować ją bez spełniania wymogu 2-letniego doświadczenia, o ile złożą wniosek o zmianę wpisu do 31 sierpnia br.
NIEBIESKA KARTA UE
Niebieska Karta UE, tzn. zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, ma teraz charakter ogólny (bez powiązania ze stanowiskiem pracy lub pracodawcą). Minimalna długość umowy zawieranej z pracodawcą została skrócona do 6 miesięcy. Niebieska Karta UE może zostać cofnięta, jeśli ustał założony cel pobytu lub cudzoziemiec przestał spełniać wymogi jej udzielenia. Cudzoziemiec, wobec którego wszczęto postępowanie o cofnięcie Niebieskiej Karty UE, ma prawo do poszukiwania nowego zatrudnienia:
» jeśli przepracował w Polsce co najmniej 2 lata, ma na to 3 miesiące;
» jeśli przebywa w Polsce powyżej 2 lat, ma na to 6 miesięcy.
Po tych terminach zezwolenie zostanie cofnięte. Posiadacz Niebieskiej Karty UE:
» może skorzystać z mobilności krótkoterminowej i długoterminowej w UE;
» musi informować wojewodę, który udzielił tego zezwolenia, o utracie pracy, zmianie pracodawcy, zaprzestaniu spełniania wymogów związanych z Kartą i o rozpoczęciu korzystania z mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE, wskazując państwo członkowskie UE, w którym z tej mobilności korzysta. Posiadacze Niebieskiej Karty UE i posiadacze zezwoleń na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE mają prawo do prowadzenia w Polsce działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele Polski.
