Kasowy PIT daje możliwość płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) dopiero po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta (a nie w momencie wykonania usługi, wydania towaru czy wystawienia faktury).
ZMIANA W PRZEPISACH
Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podniosła od 1 stycznia 2026 r. limit przychodów uprawniający do kasowego PIT do 2 mln zł. W myśl nowej regulacji do stosowania metody kasowej rozliczania przychodów i kosztów uzyskania przychodów jest uprawniony podatnik, w tym podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, osiągający przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie, którego przychody z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 2 000 000 zł.
NA CZYM POLEGA KASOWY PIT?
Kasowy PIT daje możliwość płacenia podatku dochodowego dopiero w momencie otrzymania od kontrahenta zapłaty za wystawioną fakturę.
Jeśli więc przedsiębiorca skorzysta z tego rozwiązania, to nie będzie musiał płacić podatku już w momencie wykonania usługi, wydania towaru lub wystawienia faktury, ale dopiero wtedy, gdy otrzyma zapłatę. Taka sama zasada obowiązuje przy zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów faktur zakupowych otrzymanych od kontrahentów. W tej metodzie można je ująć w kosztach uzyskania przychodów dopiero, gdy zapłaci się za zakupiony towar lub usługę.
Metoda kasowa PIT zakłada, że datą powstania przychodu jest dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień, w którym upływają 2 lata od dnia wystawienia faktury, albo nie późniejszy niż dzień likwidacji działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca wybrał metodę kasową rozliczenia PIT, to po upływie 2 lat od daty wystawienia faktury lub w momencie likwidacji działalności
powstanie u niego przychód, nawet jeżeli kontrahent wciąż mu nie zapłacił.
Jak wyjaśniło Ministerstwo Finansów, wprowadzone od 1 stycznia br. zmiany nie modyfikują pozostałych przesłanek warunkujących stosowanie kasowego PIT, w tym obowiązku rozpoznania przez przedsiębiorcę przychodu po upływie 2 lat od wystawienia faktury, nawet jeżeli nie otrzymał od kontrahenta zapłaty. Ma to zapobiec świadomemu, długotrwałemu odwlekaniu zapłaty w celu unikania płacenia podatku dochodowego. Okres 2 lat to też wystarczający czas na dochodzenie roszczeń (zapłaty) od kontrahenta.
KTO MOŻE SKORZYSTAĆ Z KASOWEGO PIT?
Z kasowego rozliczania PIT mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący samodzielnie jednoosobową działalność gospodarczą (art. 14c ust. 1 ustawy o PIT):
» opodatkowaną według skali podatkowej, podatkiem liniowym, na zasadach IP Box, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
» o ile przychody z działalności prowadzonej samodzielnie w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 2 mln zł,
» jeśli nie prowadzą ksiąg rachunkowych
» jeżeli złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze metody kasowej.
Z kasowego PIT nie mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej lub spółki jawnej w odniesieniu do przychodów osiąganych
z działalności prowadzonej w ramach tych spółek. Jeśli podatnik prowadzi działalność samodzielnie i jednocześnie np. w spółce cywilnej, to z kasowego PIT może skorzystać w odniesieniu do przychodów osiąganych z działalności prowadzonej samodzielnie.
Metodę kasową można zastosować wyłącznie do przychodów z transakcji z innym przedsiębiorcą, które są udokumentowane terminowo wystawionymi fakturami.
Metody kasowej PIT nie stosuje się do przychodów z transakcji z podmiotem:
» powiązanym, np. z firmą swojego małżonka albo spółką, w której ma się ponad 5% udziałów;
» który ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd w tzw. raju podatkowym.
Kasowego rozliczenia PIT nie stosuje się także do przychodów z tytułu zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (np. ze sprzedaży samochodu, budynku albo maszyny).
JAK WYBRAĆ KASOWY PIT?
Wybór kasowego PIT jest dobrowolny. Aby stosować kasową metodę rozliczania przychodów, należy złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze tej metody – w terminie:
» do 20 lutego – jeśli podatnik już prowadzi działalność gospodarczą;
» do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej – jeśli otwiera działalność w trakcie roku;
» do końca roku podatkowego – jeżeli otwiera działalność w grudniu.
Jeśli przedsiębiorca wybierze metodę kasową, to ma obowiązek stosować ją przez cały rok podatkowy. Jego wybór kasowego PIT przechodzi na następne lata, chyba że do 20 lutego zawiadomi na piśmie naczelnika urzędu skarbowego, że rezygnuje z tej metody.
Oświadczenie można złożyć na piśmie albo przez internet – w serwisie e-Urząd Skarbowy (jako „Pismo ogólne”). Nie ma przy tym oficjalnego wzoru. W treści należy podać swoje dane identyfikacyjne i informację o wyborze kasowej metody rozliczania przychodów. Nie ma możliwości wyboru metody kasowej we wniosku CEIDG.
EWIDENCJA FAKTUR
Jeśli przedsiębiorca wybierze kasową metodę rozliczania PIT, to musi prowadzić ewidencję faktur, które dokumentują przychody rozliczane tą metodą (zawierającą: datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności i datę uregulowania płatności).
