Polskie przepisy, zgodnie z którymi moment powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego jest uzależniony od otrzymania faktury, są niezgodne z normami unijnymi – uznał Sąd UE.
Wyrok prejudycjalny z 11 lutego 2026 r. (w sprawie T-689/24) dotyczył sporu pomiędzy I. S.A. a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego dotyczącej odliczenia VAT od dostaw gazu i energii elektrycznej na rzecz I., wykazanego na fakturach otrzymanych przez tę ostatnią w okresie rozliczeniowym następującym po okresie, w którym dokonano zakupu.
Sąd UE orzekł, że artykuł 167, art. 168 lit. a) i art. 178 lit. a) dyrektywy Rady 2006/112/
WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a także zasady neutralności podatku od wartości dodanej (VAT) i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, z których wynika, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego w deklaracji składanej za okres, w którym spełnił warunki materialne skorzystania z tego prawa, jeżeli w okresie tym nie otrzymał odpowiedniej faktury, pomimo że fakturę tę otrzymał jeszcze przed złożeniem tej deklaracji.
Sąd UE wyjaśnił, że w przypadku, gdy podatnik nie może odliczyć naliczonego VAT związanego z transakcjami dokonanymi w okresie, w którym powstało prawo do odliczenia, mimo że odpowiednie faktury były dostępne w chwili złożenia deklaracji VAT za ten okres, ponosi on tymczasowo ciężar VAT – z naruszeniem zasad neutralności VAT i proporcjonalności, a także bezpośredniego charakteru odliczenia naliczonego VAT.
Skoro podatnik może, w następstwie korekty odpowiedniej faktury, skorzystać z prawa do odliczenia za okres rozliczeniowy, w którym wspomniana faktura została pierwotnie wystawiona, pomimo braku prawidłowej faktury w chwili złożenia pierwotnej deklaracji podatkowej, to tym bardziej może to podatnik, który ma prawidłową fakturę przy składaniu tej deklaracji.
Zgodnie z art. 273 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą ustanowić inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym. Jednak, na mocy zasady proporcjonalności, środki, jakie państwa członkowskie mają możliwość przyjmować na podstawie art. 273 dyrektywy VAT, nie mogą wykraczać poza to, co niezbędne do osiągnięcia takich celów. Państwo członkowskie nie może więc realizować ww. celu za pomocą środka ogólnego, który nie przewiduje uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności i który może np. systematycznie utrudniać wszystkim podatnikom prawo do odliczenia.
Sytuacja, w której podatnik dysponował prawidłową fakturą w momencie składania deklaracji, daje organowi podatkowemu możliwość przeprowadzenia niezbędnych kontroli.
Polscy przedsiębiorcy mogą więc wcześniej odliczyć VAT naliczony. Wyrok Sądu UE dotyczy tylko przypadku, gdy podatnik otrzyma fakturę od kontrahenta przed terminem rozliczenia VAT w deklaracji miesięcznej albo kwartalnej (25. dnia następnego miesiąca). Fiskus nie może zatem zabraniać odliczenia podatku w miesiącu sprzedaży tylko dlatego, że faktura dotarła później.
