Zakaz sprzedaży plastikowych “jednorazówek” coraz bliżej

|
Grupa Doradcza KDRC

Na wiosnę organy UE zatwierdziły wprowadzenie – do 2021 r. – zakazu sprzedaży wyrobów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, takich jak talerze, sztućce, słomki i patyczki do uszu.

Oznacza to, że sprzedaż jednorazowych sztućców, patyczków do uszu, słomek i mieszadełek z plastiku zostanie zakazana do 2021 r., 90% zebranych i przetworzonych plastikowych butelek jeszcze przed 2029 r. oraz bardziej rygorystyczne stosowanie zasady, wedle której zanieczyszczający płaci.

Przyjęta dyrektywa unijna zakłada, że następujące produkty jednorazowego użytku wykonane z tworzy-wa sztucznego zostaną do 2021 roku objęte zakazem sprzedaży w UE:

  • sztućce (widelce, noże, łyżki i pałeczki),
  • talerzyki i inne naczynia,
  • słomki do napojów,
  • patyczki do uszu,
  • rączki do balonów,
  • tworzywa sztuczne ulegające oksydegradacji i pojemniki do żywności oraz styropianowe kubeczki.

Państwa członkowskie będą miały czas do 2029 r. na osiągniecie poziomu 90% recyklingu plastikowych butelek (a do 2025 r. – 77%). Nowe butelki będą musiały być wytwarzane przynajmniej w 25% z materiału pochodzącego z recyklingu przed 2025 r. Do 2030 r. odsetek ten powinien sięgnąć 30%.

Żeby osiągnąć taki poziom zbiórki plastikowych butelek jednorazowego użytku, kraje UE mają ustanowić cele selektywnego zbierania w ramach systemów rozszerzonej odpowiedzialności producentów bądź ustanowić tzw. system kaucyjny (tj. do ceny produktu będzie doliczana opłata, która w momencie oddania butelki będzie zwracana konsumentowi przez sklep lub automat).

Zgodnie z nowymi przepisami, od 2025 r. nakrętki i wieczka plastikowe będzie można wprowadzić do obrotu tylko pod warunkiem, że będą one przymocowane na stałe do butelek i pojemników.

Przewidziano także rozszerzenie stosowania zasady „zanieczyszczający płaci”. Dotyczy ona w szczególności producentów wyrobów tytoniowych (filtry stosowane w papierosach zawierają octan celulozy, który nie ulega biodegradacji). Będzie też miała zastosowanie do sieci rybackich wykonywanych z tworzyw sztucznych, aby producenci, a nie rybacy, ponosili koszty zbierania sieci utraconych na morzu.

Producenci opakowań na żywność, owijek np. kanapek, pojemników i kubków na napoje, papierosów, chusteczek nawilżanych, patyczków do balonów i lekkich toreb na zakupy będą ponosić koszty zbierania tych odpadów i uprzątnięcia z miejsc publicznych, ich transportu, przetworzenia oraz koszty upowszechniania edukacji na ten tamat.

Informacja o negatywnym wpływie produktu na środowisko naturalne powinna być obowiązkowo umieszczana na etykietach, żeby uświadomić użytkownikom negatywne skutki wyrzucania gdzie indziej niż do kosza niedopałków papierosów z filtrami, plastikowych kubków, nawilżanych chusteczek czy serwetek higienicznych.