Czynny żal

|
Grupa Doradcza KDRC

Co zrobić, aby uniknąć konsekwencji karnoskarbowych, w razie naruszenia przepisów podatkowych, np. niezłożenia deklaracji lub niezapłacenia podatku w terminie?

Można skorzystać z instytucji czynnego żalu i zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego lub urzędu celno-skarbowego. Czynny żal składa się do organu, w którym podatnik się rozlicza. Jeśli podatnik ureguluje wszystkie swoje zobowiązania, może uniknąć kary.

Czynny żal można złożyć osobiście podczas wizyty w urzędzie, listownie albo elektronicznie (wysyłając pismo online, wykorzystując bezpłatny podpis elektroniczny). Aby organ mógł odstąpić od ukarania sprawcy, który nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, musi on:

  • złożyć czynny żal, czyli zawiadomić o popełnieniu czynu zabronionego, w którym dobrowolnie poinformuje naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego o tym, jakich obowiązków nie dopełnił,
  • dopełnić obowiązków, w tym uiścić w całości zobowiązanie, którego nie uregulował.

Czynny żal będzie skuteczny tylko wtedy, gdy podatnik przyzna się do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego:

  • zanim naczelnik urzędu skarbowego lub urzędu celno-skarbowego samodzielnie udokumentuje ten fakt i
  • zanim organy ścigania rozpoczną czynności zmierzające do wykrycia tego przestępstwa lub wykroczenia (np. przeszukania, czynności sprawdzające czy kontrole).

Wyjątkowo czynny żal można złożyć po rozpoczęciu czynności przez organ ścigania, jeśli nie dostarczyły one podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie czynu zabronionego.

Czynny żal nie odniesie skutku, jeśli zostanie złożony w czasie, gdy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, a także po rozpoczęciu przez organ ścigania czynności służbowej, chyba że czynność ta nie dostarczyła podstaw do wszczęcia postępowania. Nie można więc skorzystać z czynnego żalu:

  • gdy sprawca został już wezwany w związku z popełnionym czynem zabronionym, a organy podatkowe udokumentowały już popełnienie przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego,
  • jest w trakcie postępowania kontrolnego,
  • zorganizował grupę albo związek mający na celu popełnienie przestępstwa skarbowego,
  • nakłaniał inną osobę do popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

Warunkiem uznania czynnego żalu za skuteczny jest złożenie stosownych deklaracji podatkowych i uiszczenie w całości należności publicznoprawnej (wraz z odsetkami) uszczuplonej popełnionym czynem zabronionym. Trzeba to zrobić najpóźniej w terminie wyznaczonym przez organ postępowania przygotowawczego.

W złożeniu czynnego żalu pomoże doradca podatkowy.